Wat betekent duurzaamheid voor twee bedrijven die in de keten aan elkaar verbonden zijn? Welke gevolgen heeft duurzaamheid voor de bedrijfsvoering? Hoe zorgen zij voor draagvlak? Yvonne Houtsma en Nico Mookhoek van TeamKikk gingen langs bij The Coatinc Company en bij één van hun klanten: Maarten Littel. In hun gesprekken keken zij naar de impact van de drie P’s: Planet, People en Profit.

The Coatinc Company is een familiebedrijf waar nu Paul Niederstein als vijfde generatie de directie voert samen met algemeen directeur Philippe Dupont. Het bedrijf heeft zijn wortels in het thermisch verzinken. Verzinken doet het bedrijf al meer dan 130 jaar. Daar komen steeds weer nieuwe toepassingen bij. Die liggen voor een groot deel op het gebied van duurzaamheid: windmolenparken en zonne-energie-constructies kennen allemaal verzinkte delen. Met 1300 medewerkers in 24 vestigingen is het motto van het bedrijf “regionaal geworteld, internationaal georiënteerd”. Philippe Dupont: “Duurzaamheid is aan de orde van de dag: door onze behandelingsprocessen worden producten duurzamer omdat de levensduur aanzienlijk wordt verlengd.”

Het bedrijf heeft veel aandacht voor de milieuaspecten van haar werkprocessen. Recent is een nieuwe fabriek in Mook opgeleverd die vrijwel geheel op elektriciteit draait in plaats van het traditionele gas. Afvalstoffen worden efficiënt verwerkt. Maar liefst 99,9% van de afvalstoffen wordt duurzaam verwerkt. Het zoutzuur uit de beitsbanen wordt door de installatie geoxideerd waardoor geregenereerd zoutzuur en ijzeroxide ontstaan. Deze worden opnieuw ingezet als grondstof in het productieproces. Met een doordacht transportsysteem probeert The Coatinc Company het milieu zo min mogelijk te belasten. Op afleverpunten worden de producten van de klanten verzameld en gebundeld naar de fabrieken getransporteerd. Op allerlei manieren wordt dus naar de effecten op de Planet gekeken.

Interne verbeteringen

Maar duurzaamheid begint met draagvlak op strategisch niveau. De algemeen directeur vindt het van essentieel belang om de regiodirecteuren écht in de ogen kijken. “Ik vind het belangrijk om met elkaar die interface te vormen, face-to-face met elkaar te communiceren over onder meer kwaliteitsnormen en certificeringen gerelateerd aan onze primaire processen zodat we voor onze organisatie de passende milieu- en energiebesparende keuzes kunnen maken”, aldus Philippe Dupont.

Ook de ISO-certificering draagt bij aan duurzaamheid. De norm dwingt om vast te leggen hoe men intern de kwaliteit waarborgt. De certificering zorgt voor duurzame procesverbetering en goede kwaliteits- en milieuzorg. Het gaat daarbij niet primair om het behalen van het certificaat, maar om de interne verbeteringen en het minimaliseren van de faalkosten. De certificaten zijn een middel om structuur en sturing te bieden aan de directie en vormen een effectieve manier om op transparante wijze invulling te geven aan duurzaam produceren en klantwensen.

Nieuwe strategie

Een aantal jaren geleden is een nieuwe strategie ontwikkeld. “Hieruit kwam voort dat we een omslag wilde maken van een technische, ingenieursgedreven groep naar een klantgerichte en innovatieve onderneming”, aldus Philippe. Voor de interne organisatie betekende dat nogal wat. De mens, zowel klant als medewerker, kreeg een veel centralere plek in de organisatie. Hieruit vloeide onder andere voort dat men naast de fabrieken ook een aantal puur commerciële vestigingen in Nederland heeft.

Dat betekende een omslag bij het bestaande personeel bewerkstelligen, maar ook het aannemen van nieuwe mensen met een ander profiel en andere competenties, een andere manier van leidinggeven en aansturen van medewerkers. Ook een overstap naar lean manufacturing hoorde erbij. Er ging veel meer aandacht uit naar sturen op klantwaarde en het bevorderen van een cultuur waar geleerd wordt van fouten. Het bedrijf gebruikt dan ook bewust het woord Company in de bedrijfsnaam. Company staat voor de groep mensen die The Coatinc Company uiteindelijk is. Als familiebedrijf zit duurzaamheid als het ware in de genen. Men voelt heel sterk de plicht het bedrijf gezond over te dragen aan een volgende generatie. Continuïteit gaat boven profit op korte termijn.

Werk in de keten

Het in Schoonhoven gevestigde Maarten Littel is een heel ander bedrijf. Met één vestiging is het bedrijf gespecialiseerd in het verwerken van staal, RVS en aluminium. De naamgever is het bedrijf gestart in 1992 in een boerenschuur. Inmiddels heeft het bedrijf in 2014 een nieuw pand in Schoonhoven betrokken. Het bedrijf regelt het hele traject: van het uitwerken van de wensen van de klant op tekening tot het plaatsen, aanbrengen of verwerken van het product op de eindbestemming. Daarbij schakelt Maarten Littel regelmatig The Coatinc Company in om producten te  conserveren. Voor duurzaamheid op het gebied van energie is het bedrijf voor een groot deel afhankelijk van de leveranciers van de machines. Het is aan de ontwerpers en makers om machines te ontwikkelen die zo zuinig mogelijk zijn. Maar bij het onderhoud heb je wel weer een rol, zegt Maarten Littel: “Goed onderhoud verlengt de levensduur van onze machines”.

Ook hier is veel aandacht voor de verwerking van de afvalproducten. Het bedrijf heeft daarvoor een eenvoudige maar zeer doeltreffende manier gevonden. Voorheen werden de reststukken die na uitsnijden van de patronen uit de platen overbleven in de stellingen terug gelegd. Tegenwoordig worden de reststukken in een cassettesysteem met laden gelegd: medewerkers worden zo vanzelf gedwongen om deze stukken als eerste te gaan gebruiken.

Ook de vaste leverancier heeft een rol bij het beperken van deze reststukken. Hij is bereid om indien nodig af te wijken van de standaardmaten waardoor er minder materiaal over blijft. De zeer beperkte hoeveelheid restafval wordt afgevoerd en op een andere plek in de keten omgesmolten tot nieuwe platen die weer hergebruikt worden.

Vaste ploeg

In de toekomst zal Maarten Littel het verbruik van grondstoffen nog beter kunnen monitoren. Op basis van nacalculatie is het bedrijf bezig om het voortraject nog efficiënter te laten verlopen. Dat proces begint met goed overleg met de klant aan de tekentafel.

Naast een goed onderhouden machinepark is de sleutel tot succes ook goed gemotiveerde mensen die doen waar ze goed in zijn. Littel werkt al jaren met een vaste ploeg medewerkers die hij kent. Hij kan dus het juiste werk bij de juiste man neerleggen. “Medewerkers kunnen zo hun eigen verantwoordelijkheid nemen in het leveren van technisch vakwerk. Dat leidt tot gemotiveerde medewerkers en dat merkt de klant”, aldus Maarten. Dat uit zich weer in weinig verloop onder de medewerkers en een laag ziekteverzuim.

Deze aanpak heeft ook een verregaande consequentie voor het bedrijf. Maarten Littel heeft geen behoefte om nog verder te groeien. Hij zit nu op het punt dat als hij verder groeit hij bijvoorbeeld projectleiders in dienst moet nemen. Hij kan dan de werkverdeling (één van de succesfactoren) niet meer zelf doen. Duurzaamheid betekent voor Maarten Littel dus ook consolideren: niet meer verder groeien maar de key succesfactor van zijn bedrijf bewaken.

Stand van zaken

In onze gesprekken viel op dat duurzaamheid voor deze bedrijven veel meer betekent dan de P van Planet. Ze zijn volop bezig met de energietransitie, het efficiënt gebruik van grondstoffen en het hergebruiken van rest- en afvalproducten. Inmiddels is de P van People is voor hen minstens zo belangrijk. De bedrijven vertalen de aandacht voor de human factor ieder op hun eigen manier. Voor The Coatinc Company betekende dit een technisch georiënteerd bedrijf omvormen tot een klant- en mensgerichte organisatie. Voor Maarten Littel betekent de mens centraal stellen dat hij geen behoefte heeft om verder te groeien. Bij het huidige aantal medewerkers kan hij zelf het werk blijven verdelen en de medewerkers gemotiveerd houden.

Beide bedrijven hebben duurzaamheid hoog in het vaandel staan. De huidige generatie van het familiebedrijf voelt het als hun plicht het bedrijf over te dragen aan de volgende generatie. Het andere bedrijf zegt dat de grenzen van de groei zijn bereikt om nog vast te kunnen houden aan de huidige manier van werken. Vanuit de visie op duurzaamheid staat bij beide bedrijven de klant centraal. Dat betekent ook een verdere bereidheid tot afstemming binnen de keten. Duurzaamheid reikt dus verder dan alleen het eigen bedrijf. Juiste afstemming binnen de eigen muren én binnen de keten (en dus al op de tekentafel) zorgt voor een toename van effectiviteit en efficiency.

Tekst: Yvonne Houtsma en Nico Mookhoek, werkzaam bij TeamKikk dat MKB-bedrijven ondersteunt bij veranderingen zoals nieuwe organisatiestructuren, certificering en cultuuromslag.